Ντέιβιντ Χιουμ
Εκδόσεις Πατάκη, 2005
Περιήγηση στα μονοπάτια του νου με οδηγό έναν ικανό φιλόσοφο και έμπειρο μελετητή της γεωγραφίας του νου και της νόησης μοιάζει να είναι η “Πραγματεία για την ανθρώπινη φύση, βιβλίο πρώτο για την Νόηση” του Ντέιβιντ Χιουμ. Ενας πρακτικός οδηγός για τον ανθρώπινο νου και τις λειτουργίες του, τα νοητικά περιεχόμενα που αυτός παράγει ή πάνω στα οποία επενεργεί, στηριγμένος στα συμπεράσματα της εμπειρίας από την μελέτη του ανθρώπου. Στην μελέτη του αυτή ο συγγραφέας δεν υπεισέρχεται στις λεπτομέρειες των ερμηνειών περί των πραγμάτων του νου και την σχέση του με τον εξωτερικό κόσμο, αλλά διερευνά τα γεγονότα που τροφοδοτούν την εμπειρία στην πιο διευρυμένη της μορφή.
Ο τρόπος που επεξεργάζεται τα θέματά του δεν απέχει πολύ από τον προβληματισμό και το αντικείμενο της σύγχρονης νευροεπιστήμης που μελετά τον νου από το υλικό του υπόβαθρο -τον εγκέφαλο, μέχρι το απώτατο σημείο συγκρότησης της γνώσης – την συνειδητότητα, μέχρι την φαντασία.
Η εξέταση του νου απ’ τον ίδιο τον νου ήταν και εξακολουθεί να είναι ένα από τα πιο προκλητικά θέματα της φιλοσοφίας, αρχικά, και της νευροεπιστήμης, στην συνέχεια. Το περιεχόμενο του νου αλλά και το περιβάλλον του, ο κόσμος, φυσικός -χώρος και χρόνος- και ανθρώπινος, δίνουν ερεθίσματα για διερευνήσεις σχετικά με την λειτουργία του νου και των πραγμάτων γενικότερα. Εκτός αυτού το ζήτημα της διερεύνησης της ανθρώπινης ψυχής είναι πάντα μια φιλοσοφική πρόκληση που δεν αφήνει αδιάφορο τον Χιουμ. Τελικά καταλήγει και κλείνει το βιβλίο με ένα κεφάλαιο που η σύγχρονη επιστήμη αλλά και η φιλοσοφία το θεωρεί από τα βασικότερα και πιο αδιερεύνητα, εκείνο της ανθρώπινης ταυτότητας, την πλευρά εκείνη της ύπαρξης στην οποία ο άνθρωπος έρχεται σε επαφή με την βαθύτερη ουσία του, τον Εαυτό του.
Ιανός Γεωργίου